Người nhiều lần vinh dự được cắt tóc cho Bác Hồ

Ông Hoàng Phát Hiền. Ảnh: HT

Ông Hoàng Phát Hiền sinh năm 1926, quê ở thị xã Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Trước khi được điều động lên công tác tại Văn phòng Trung ương Đảng, ông Hoàng Phát Hiền là cán bộ ngành quân giới. Sống trong môi trường bộ đội, ông được rèn luyện nếp làm việc năng động, việc gì cũng làm. Do vậy, khi về công tác ở Văn phòng Trung ương Đảng, ngoài các công việc được giao là phụ trách đội giao thông liên lạc của Trung ương trong An toàn khu và công tác hành chính văn phòng, lúc rỗi rãi, ông thường hớt tóc cho các anh em trong cơ quan.

Vào một buổi chiều tháng 5/1953, khi ông đang ngồi làm việc, có điện thoại của đồng chí Hoàng Tùng gọi về nói “Hiền cắp tráp đến ngay 41” (Bí danh nơi Bác ở). Ông hiểu ngay là đến cắt tóc cho Bác Hồ.

Trước đó, đã có nhiều người được phân công chuyên cắt tóc cho Bác. Họ là những tay kéo lành nghề. Còn Hoàng Phát Hiền chỉ là một tay cắt tóc nghiệp dư, hay cắt tóc cho các đồng chí trong cơ quan. Ông tâm sự: “Nhiệm vụ quá đột ngột mà chưa bao giờ tôi nghĩ tới. Tôi vừa phấn khởi, vừa lo. Tôi cố gắng trấn tĩnh và cắp tráp lên đường”.

Nơi Bác ở cách cơ quan Văn phòng Trung ương khoảng 3km. Suốt dọc đường đi, ông Hiền luôn hồi hộp xen lẫn lo âu, bởi nếu cắt không khéo, mái tóc của Bác không được như ý thì không hoàn thành nhiệm vụ. Rồi ông hình dung, gương mặt Bác nhân hậu với chòm râu dài như ông tiên, vậy mái tóc phải làm sao đây? Các cụ ngày xưa có câu “Mái tóc là góc con người”, vậy mái tóc của Bác phải thể hiện cho được một phần nhân cách của Bác: hiền từ, ung dung, tự tại và toát lên nét thần thái trung thực, cao cả...

Vừa đi vừa suy nghĩa, chẳng mấy chốc, ông Hiền đã đi đến sườn đồi nơi Bác ở. Ngay đầu cổng, chú bảo vệ chạy ra bảo ông lên ngay, Bác đang chờ. Lên tới nơi, ông thấy Bác, các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Văn Lương, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Chí Thanh đang họp. Bác đứng dậy, kéo chiếc ghế đang ngồi ra chừng 1m và nói: “Chú cắt tóc cho Bác đi, ai làm việc nấy”. Ông vội để chiếc tráp đồ nghề lên chiếc ghế bên cạnh và lấy chiếc khăn vải trắng choàng lên vai Bác. Lúng túng một chút, vừa làm vừa suy nghĩ thăm dò, khi hớt hai bên và sau gáy đã gọn, muốn ngắm xem được chưa nhưng không có gương để nhìn phía trước mặt Bác và không dám đứng trước mặt Bác, ông đành nhìn đồng chí Hoàng Tùng nháy mắt có ý hỏi đồng chí xem được chưa. Đồng chí Hoàng Tùng hiểu ý và nói luôn: “Thưa Bác, trông Bác trẻ ra đấy ạ!”. Bác tiếp lời: “Bác chỉ cần cắt ngắn đi cho mát thôi”. Nghe Bác nói vậy, ông Hiền đỡ băn khoăn và tiếp tục công việc. Ông nhớ lại: “Khó nhất là tỉa bộ râu mép của Bác, nhỡ mà cạo vào môi chảy máu thì gay to”. Nhưng cuối cùng, mọi việc đã xong và đạt yêu cầu. Ông Hiền báo cáo Bác “Cháu làm xong rồi ạ”. Bác đứng dậy vuốt mái tóc và đến bàn họp lấy một điếu thuốc, một quả cam rồi nói: “Thưởng công chú đây”!

Xong nhiệm vụ, ông trở về nơi làm việc mà trong lòng phấn khởi khó tả vì vừa hoàn thành một nhiệm vụ chưa bao giờ nghĩ tới. Những tháng ngày sau đó, thỉnh thoảng ông lại được gọi đến cắt tóc, sửa râu cho Bác.

Nghe ông Hiền kể về những lần được gặp và cắt tóc cho Bác, thấy ông như lắng lại với những ký ức và tràn ngập cảm xúc. Ông nói, điều còn lại sau những lần cắt tóc ấy là câu chuyện về tình cảm và sự quan tâm của Bác đối với mọi người. Ông Hiền bồi hồi nhớ lại, lần nào đến cắt tóc cho Bác cũng được Bác quan tâm hỏi thăm gia đình và bà con làng xóm. Mỗi lần là một câu chuyện đầy ắp tình cảm của Bác với nhân dân. Bác hỏi thăm từng người trong gia đình ông và bà con xung quanh trong thời kỳ khó khăn đó. Nào chuyện bố mẹ, chuyện vợ con, chuyện làng, chuyện xóm cùng những vất vả gian khổ của bà con nông dân mỗi khi phải đương đầu với thiên tai, lũ lụt... Chính những cử chỉ, lời nói ân cần của Bác đã khiến ông Hiền ngày càng yêu thương và kính trọng Vị Cha già của dân tộc.

Đã hơn 60 năm kể từ lần đầu tiên được cắt tóc cho Bác Hồ, người chiến sĩ Hoàng Phát Hiền vẫn vẹn nguyên những ký ức về Bác. Với ông, đó mãi là những kỷ niệm vinh dự và sâu sắc nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng./.

Hà Thảo